Hậu Trường

Hát sai lời – bệnh kinh niên khó chữa

Mỹ Linh, Hồng Nhung không tránh khỏi cảnh quên lời trong một số chương trình. Ảnh: T.L

Nhiều ca sĩ nhận cát sê cao ngất như một cách “bảo chứng” cho thành công đêm nhạc, song chính họ thường xuyên quên lời, chế lời, hát sai lời khiến bài hát quen thuộc bỗng trở nên… khó hiểu. Hiện tượng này kéo dài nhiều năm nay, mà dường như không ai bị phạt để nhớ đời.

Ca sĩ ứng biến, “sáng tác” lời

Ngôi sao hàng đầu như Mỹ Tâm vẫn thường xuyên khiến người nghe bất ngờ khi thường hát sai lời ca khúc của không ít nhạc sĩ trong nhiều chương trình lớn và ngay trên sóng truyền hình trực tiếp. Khi tham gia chương trình “Ru tình” ở Hà Nội, Mỹ Tâm hát “Hạ trắng” sai gần 2/3 ca từ, đoạn sau lên đoạn trước, phá vỡ mạch cảm xúc của bài hát.

Sau đó, cô thừa nhận sẽ cố tập trung để hát nhạc Trịnh. Song dù hạn chế tối thiểu việc sao nhãng, cô vẫn tiếp tục phải xin lỗi khán giả, mới đây nhất vào tháng 3.2017 trong chương trình “Trịnh Công Sơn – Ru em” tại Hà Nội, vì hát sai “Hồ Tây chiều thu” thành “Trời Tây hồ thu”.

Vì quên lời nên nhiều ca sĩ tự “phăng” ca từ cho ca khúc. Mỹ Linh có lẽ đang giữ kỷ lục về số lần quên lời bài hát trong showbiz Việt. Chẳng hạn, cô tự chế lời theo phong cách của riêng mình với ca khúc “Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui” (Trịnh Công Sơn). “Tôi đợi em về bàn chân quen quá, thảm lá me vàng lại bước qua” bị hát thành “Tôi đợi em về bàn chân quen lối, thảm lá reo mừng tựa vẫy tay”. Không chỉ Trịnh Công Sơn, còn nhiều tác giả như Nguyễn Văn Tý, Thanh Tùng, Hoàng Hiệp, Nguyễn Đình Thi, Đoàn Chuẩn, Phú Quang… vẫn thường bị diva “sáng tạo thêm ca từ”.

Một diva khác là Hồng Nhung cũng dính sự cố quên lời và nhầm các đoạn với nhau trong ca khúc “Lắng nghe mùa xuân về” của nhạc sĩ Dương Thụ mà cô thường xuyên biểu diễn. Trong đêm nhạc “Điều còn mãi”, Hồng Nhung hát ca khúc “Hương xưa” mắc đến 11 lỗi và điềm nhiên “sáng tạo” lời mới cho ca khúc quen thuộc.

Tương tự, Hồ Quỳnh Hương cũng quên lời khi hát nhạc Trịnh. Riêng ca sĩ Thu Minh ghi lời bài hát lên tay, thỉnh thoảng liếc nhìn mà vẫn… hát sai như thường. Đến ngôi sao lâu năm như Tuấn Ngọc cũng quên lời “Đêm đông”, dù đã dán bản nhạc lên… chiếc loa trước mặt mình.

Các ngôi sao thời thượng bây giờ lại càng hay hát sai lời. Mới đây, tại lễ trao giải Làn sóng xanh, Noo Phước Thịnh hát bản hit của Tuấn Hưng và quên lời, đành phải xin lỗi vui đàn anh.

Một loạt thí sinh trong các game show truyền hình thường xuyên hát sai lời, nhưng không hiểu sao, giám đốc âm nhạc và các nhạc sĩ huấn luyện vẫn không thể nhắc nhở họ một cách nghiêm khắc.

Nói về kinh nghiệm biểu diễn, rất nhiều ca sĩ tên tuổi đều từng quên lời bài hát. Là bởi, họ ít có thời gian đầu tư cho ca khúc, kèm theo lịch diễn dồn dập, có người do gặp tai nạn mà quên lời như Mỹ Linh… Tùy theo cách xử lý mà người thì hát nhép, người có trợ giúp sau cánh gà, người… u ơ theo câu hát, người tự “sáng tác” lời mới.

Mỹ Linh, Hồng Nhung không tránh khỏi cảnh quên lời trong một số chương trình. Ảnh: T.L

Mỹ Linh, Hồng Nhung không tránh khỏi cảnh quên lời trong một số chương trình. Ảnh: T.L

Sai một ly đi một dặm

Thế hệ ca sĩ trước đây khá nghiêm khắc với chính mình. Ca sĩ Phương Dung khi ngồi ghế giám khảo rất khắt khe khi chấm điểm cho thí sinh hát sai lời. Bà nhấn mạnh: “Là người gắn bó với bolero hơn 50 năm, tôi không chấp nhận việc ca sĩ hát sai lời. Các tác giả khi viết lời đều chăm chút và có ngụ ý. Hát sai một từ thôi cũng làm sai cả mạch ca khúc. Tôi từng chỉnh một ca sĩ hát không đúng bài của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương. Câu “Chiều chưa đi màn đêm rơi xuống” (bài Đêm đông) mà ca sĩ nọ hát “Chiều chưa đi màn đêm buông xuống”. Từ “rơi” là tác giả muốn nói đêm xuống rất nhanh, còn “buông” là đêm dần xuống.

Nhiều ca sĩ đổ lỗi do tác giả viết lời ca khúc bằng tay nên khi truyền qua truyền lại dễ “tam sao thất bản”. Theo tôi không phải vậy, ngày xưa các nhạc sĩ đều đánh máy bản nhạc của mình để đưa cho phòng thu. Người hát trước hát không rõ lời nên thế hệ sau nghe sai rồi hát theo. Họ không nghiên cứu kỹ từng câu, từng chữ trong bản nhạc mà tác giả muốn truyền tải. Ca sĩ là người tiếp bước, đem tâm tình của nhạc sĩ ra công chúng, nên phải hát bằng cái tâm của mình”.

Bị hát sai lời thường gặp nhất phải kể đến nhạc Trịnh Công Sơn, mà theo giáo sư Cao Huy Thuần, chuyện hát đúng, hát sai trong nhạc Trịnh Công Sơn nhiều khi người hát chủ quan đến mức cả gan. Đã có không ít lần người nghe có ý kiến với bài “Diễm xưa”, có câu nguyên gốc là “nhỡ mai trong cơn đau vùi” nhưng đa số ca sĩ đều hát thành “nhớ mãi trong cơn đau vùi” hay “con tinh yêu thương” thành “con tim yêu thương” (Một cõi đi về)…

Theo nhạc sĩ Quốc Trung, sở dĩ có hiện tượng trên vì ca sĩ bây giờ có người “chả thèm đến chạy chương trình, bài mới thì đa số hát sai lời, đầu tư tiền bạc nhiều nhất là quần áo và nhan sắc”. Chính vì thế, vấn nạn hát sai lời vẫn diễn ra thường xuyên, là bệnh kinh niên khó chữa.

Điều đáng nói là khi ca sĩ hát sai lời, nhiều khi cả bài hát cũng… thay đổi khiến nhiều nhạc sĩ vô cùng bực bội. Nhạc sĩ càng nổi tiếng, tỉ lệ ca khúc bị hát sai lời càng nhiều. Và lỗi này sẽ lặp đi lặp lại từ cái sai của người đi trước, đến mức chính tác giả còn không nhận ra… ý nghĩa ca từ của mình nữa.

Theo Minh Thi/Lao Động

To Top